Tôi muốn dành hẳn một bài này để nói về một trong những thử thách lớn nhất khi đi phỏng vấn: làm sao để “bán” bản thân một cách hiệu quả. Khi tôi hỏi các bạn digital marketer mà tôi hỗ trợ về điều gì đang cản trở họ, rất nhiều người trả lời:
“Tôi không giỏi trong việc tự quảng bá bản thân.”
Tôi rất thích nghe câu này, vì tôi biết mình có thể giúp họ cải thiện kỹ năng phỏng vấn một cách đáng kể trong thời gian ngắn.
Những người này thường là những người có năng lực, tự tin và chuyên nghiệp, nhưng lại hơi khiêm tốn hoặc chưa quen với việc nói về bản thân. Ví dụ như Tuấn, một chuyên gia Digital Marketing có nhiều năm kinh nghiệm triển khai chiến dịch quảng cáo trên Facebook Ads và Google Ads với kết quả rất ấn tượng. Tuy nhiên, anh ấy đã làm ở công ty cũ khá lâu và không có nhiều cơ hội phỏng vấn. Trong buổi phỏng vấn thử đầu tiên, Tuấn gần như bỏ qua những thành tích quan trọng nhất của mình và khá lúng túng khi được hỏi về điểm mạnh của bản thân.
Chỉ sau một buổi huấn luyện, Tuấn đã chuyển từ một ứng viên khiêm tốn và mờ nhạt thành một ứng viên thu hút và thuyết phục. Anh ấy đã nhận được công việc mong muốn. Nếu bạn cũng giống Tuấn, đừng lo lắng – bạn không phải là trường hợp duy nhất.
Sự thật là hầu hết mọi người không quen nói về bản thân mình, đặc biệt là theo cách “bán hàng”. Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta hiếm khi phải liệt kê những điểm mạnh của mình hay mô tả những thành tựu mà mình đã đạt được. Nhiều người còn được dạy rằng khoe khoang về bản thân là một điều không hay. Trong giao tiếp thông thường, điều này đúng, nhưng khi phỏng vấn xin việc, nếu bạn không thể nói rõ về điểm mạnh của mình, bạn sẽ khó có cơ hội trúng tuyển.
Một buổi phỏng vấn không giống như bất kỳ cuộc trò chuyện nào khác. Nhà tuyển dụng muốn biết điều gì khiến bạn nổi bật hơn so với các ứng viên khác. Họ chỉ có thể đánh giá bạn dựa trên những thông tin bạn cung cấp trong CV và buổi phỏng vấn kéo dài 30-40 phút. Nếu bạn không chủ động “bán” bản thân, bạn có thể sẽ bị loại dù có năng lực tốt hơn những ứng viên khác nhưng trình bày kém hơn.
Tin tốt là bạn có thể học cách “bán” bản thân một cách tự nhiên và thuyết phục mà không cảm thấy giả tạo hay phô trương.
Hãy thử nghĩ về buổi phỏng vấn như một bài toán marketing. Điều này có thể hơi hài hước, nhưng tôi từng gặp rất nhiều marketer giỏi, những người có thể viết content quảng cáo thu hút hoặc tối ưu hóa hàng trăm chiến dịch quảng cáo, nhưng lại gặp khó khăn khi áp dụng kỹ năng marketing vào chính bản thân họ.
Một buổi phỏng vấn là cơ hội để bạn thể hiện mình với nhà tuyển dụng – giống như cách một thương hiệu tiếp cận khách hàng tiềm năng. Bạn cần làm nổi bật giá trị của mình, sự khác biệt của mình so với ứng viên khác, và cách bạn có thể giúp công ty phát triển.
Dưới đây là ba bước giúp bạn “bán” bản thân một cách thuyết phục:
Bất kỳ marketer nào cũng biết tầm quan trọng của việc nghiên cứu thị trường. Bạn cần hiểu rõ:
Hãy phân tích kỹ mô tả công việc và xác định những kỹ năng, kinh nghiệm nào của bạn phù hợp nhất. Ví dụ:
Sau khi đã xác định được những điểm mạnh phù hợp với công ty, bạn cần sắp xếp chúng thành các điểm bán hàng chính (selling points). Hãy viết ra ít nhất 5 điểm chính mà bạn muốn nhà tuyển dụng nhớ về mình.
Ví dụ về selling points trong Digital Marketing:
Với mỗi selling point, hãy chuẩn bị một câu chuyện minh họa cụ thể (proof statement). Ví dụ:
“Trong chiến dịch Black Friday, tôi đã tối ưu lại nhóm quảng cáo trên Facebook bằng cách phân tích chỉ số CTR và Conversion Rate, sau đó điều chỉnh target audience. Kết quả là CPA giảm 25% và ROAS tăng 60% chỉ trong 2 tuần.”
Giống như bạn không thể làm một chiến dịch marketing thành công nếu không thử nghiệm và tối ưu, bạn cũng không thể cải thiện kỹ năng phỏng vấn nếu không luyện tập.
Nếu bạn cảm thấy khó khăn khi tự nói về bản thân, hãy thử hai mẹo sau:
Dùng dữ kiện thay vì ý kiến cá nhân
Trích dẫn lời nhận xét của người khác