Cách trì hoãn nói ra mức lương mong muốn
Đến đây, có thể bạn đang nghĩ:
“Được rồi, hoãn việc thảo luận về lương cho đến khi nhận được lời mời làm việc nghe có vẻ hợp lý. Nhưng làm thế nào để thực hiện điều đó? Khi nhà tuyển dụng hỏi ngay về mức lương mong muốn, tôi đâu thể lờ đi câu hỏi ấy được.”
Đây là những cách, câu trả lời mẫu bạn có thể tự tin đáp lại bất kỳ câu hỏi thăm dò về lương quá sớm:
.
Trả lời mở
- “Tôi tin rằng chúng ta có thể đạt được thỏa thuận tốt về lương nếu tôi là người phù hợp cho công việc này, vì vậy hãy thống nhất về sự phù hợp đó trước đã.”
Hoặc:
- “Tôi cũng nắm được mức lương trên thị trường, nhưng trước hết, hãy bắt đầu với con số mà quý vị dự định đưa ra.”
Hoặc:
- “Có lẽ đến giờ quý vị cũng nhận thấy rằng nguyên tắc của tôi là không bao giờ thảo luận về lương ngay từ đầu. Nếu chúng ta định hợp tác với nhau, thì cả hai bên đều cần tôn trọng nguyên tắc của nhau, phải không? Vậy hãy cùng xem tôi có thể giúp công ty kiếm được (hoặc tiết kiệm) tiền như thế nào.”
Câu trả lời hay nhất để trì hoãn vấn đề này là câu thể hiện sự tự tin rằng bạn sẽ được tuyển dụng. Ví dụ:
- “Tôi tin chắc chúng ta sẽ đạt được thỏa thuận tốt về mức lương khi đến thời điểm thích hợp.” Những câu nói như vậy thường giúp người phỏng vấn cảm thấy an tâm hơn: “Đừng lo lắng về chuyện lương bổng; tôi hiểu rằng mình cần mang lại giá trị lớn hơn chi phí mà công ty bỏ ra để thuê tôi. Hãy cứ đảm bảo rằng tôi thực sự phù hợp với công việc đã.”
Nếu bản thân bạn từng có kinh nghiệm phỏng vấn người khác, bạn có thể nói:
- “Thực ra, nếu lương là điều duy nhất khiến bạn băn khoăn thì chẳng có vấn đề gì cả! Khi tự mình tuyển dụng nhân sự, tôi coi mức lương chỉ là bước chốt lại sau khi đã tìm được người thực sự có thể đóng góp hiệu quả cho đội ngũ. Hãy bàn về chuyện đó khi cả hai bên đều chắc chắn rằng tôi chính là người mà bạn đang tìm kiếm.”
Đây là một số ví dụ khác cho thấy bạn hoàn toàn có thể tự nghĩ ra cách diễn đạt của riêng mình thay vì học thuộc lòng câu chữ của người khác.
Ứng viên N – người từng bị trả lương thấp ở công việc cũ và đã tự điều hành doanh nghiệp riêng trong 2 năm – đã xử lý các câu hỏi về lương như sau:
- “Tôi không muốn tỏ ra khó khăn. Tôi hiểu rằng quý công ty muốn đảm bảo khả năng chi trả cho tôi, và tôi cũng sẽ không đòi hỏi mức lương bất hợp lý so với tính chất công việc. Tuy nhiên, nguyên tắc của tôi là chưa bàn đến chuyện lương bổng vào lúc này, vì điều đó có thể làm chệch hướng thảo luận. Điều thực sự quan trọng là liệu tôi có phù hợp với công việc này hay không và tôi có thể mang lại kết quả gì cho quý công ty.”
Khi được hỏi về mức lương mong muốn, ứng viên D trả lời:
- “Thực ra, vấn đề thù lao chỉ đứng hàng thứ ba trong danh sách ưu tiên của tôi lúc này. Ưu tiên hàng đầu là đảm bảo chúng ta có thể hợp tác tốt với nhau, nên tôi muốn tập trung vào việc đó trước, nếu bạn không phiền.” D đã thành công trong việc nâng mức trần lương mà nhà tuyển dụng dự định chi trả lên 43% cộng thêm các khoản thưởng!
Ứng viên B lại rơi vào một tình huống hơi khác; mức lương trước đây của cô rất đa dạng và cô biết rằng thông tin đó thực sự không giúp ích gì cho nhà tuyển dụng.
Vì vậy, cô ấy đã xử lý tình huống bằng cách nói với bộ phận Nhân sự:
- “Tôi biết công ty cần thông tin về lịch sử lương bổng này và tôi rất sẵn lòng chia sẻ. Trước hết, hãy để tôi giải thích lý do tại sao tôi không ghi thông tin đó vào đơn ứng tuyển: Tôi không nghĩ nó sẽ giúp ích nhiều cho việc đưa ra một mức đề nghị hợp lý. Thực tế là, tôi từng tham gia các dự án tư vấn với thu nhập quy đổi tương đương hơn 150 triệu hàng tháng, nhưng cũng từng làm những công việc chỉ để trang trải cuộc sống với mức lương khoảng 30 triệu. Tôi có một số dữ liệu nghiên cứu về mức lương cho vị trí này và có thể mang đến khi chúng ta sẵn sàng thảo luận nghiêm túc. Tôi tin rằng những thông tin đó sẽ hữu ích hơn nhiều. Tôi nghĩ chúng ta sẽ không gặp trở ngại gì về vấn đề lương bổng khi đến thời điểm đó.”
T, ứng viên từng có thu nhập rất cao (ở mức 9 con số) trong lĩnh vực bất động sản, đang theo đuổi một niềm đam mê của mình: tư nhân hóa trong hệ thống giáo dục công lập.
Anh hiểu rằng việc cố gắng che giấu thu nhập trước đây là vô ích, bởi chỉ cần nhìn vào chức danh và mức độ trách nhiệm ở vị trí cũ, nhà tuyển dụng sẽ biết ngay anh từng thuộc nhóm có thu nhập cao.
Vì thế, thay vì tìm cách che đậy, anh chọn cách đối mặt trực diện.
Khi được hỏi: “Anh kiếm được bao nhiêu ở đó?”, anh mỉm cười đầy ẩn ý và đáp: “Rất nhiều!” (Ngừng một chút).
Sau đó, anh nói thêm: “Có lẽ còn nhiều hơn mức tôi sẽ nhận được ở đây, nhưng đừng lo, lương bổng không phải là mối quan tâm hàng đầu của tôi.”
Nhờ cách này, anh đã có thể đàm phán mức lương cao nhất mà không bị loại ngay từ đầu vì bị coi là “quá đắt đỏ”.
.
Trả lời bằng cách hỏi ngược
- “Liệu công ty có đang mời tôi vào làm việc không?”
Hoặc
- “Tôi tin là quý công ty đã có ngân sách dự kiến cho vị trí này. Vậy mức lương dự kiến của công ty là bao nhiêu?”
Khi bị hỏi về mức lương đến lần thứ 2 hoặc thứ 3, một ứng viên đã nói thẳng:
- “Chuyện tôi từng kiếm được bao nhiêu tiền trước đây chẳng quan trọng chút nào. Quan trọng là mức lương anh/chị định trả cho tôi sắp tới, đúng không?”
Hoặc
- “Về chuyện lương bổng ư? Cho đến lúc này, công việc có vẻ mang lại mức độ trách nhiệm phù hợp với tôi, và tôi tin chắc rằng quý công ty sẽ trả một mức lương thỏa đáng, phải không ạ?” (Họ có thể nói gì khác được chứ?) “Vậy nên, hãy tạm gác lại chuyện lương bổng cho đến khi quý công ty xác định muốn tuyển dụng tôi. Bây giờ chúng ta nên thảo luận về những khía cạnh nào khác?”
Một ứng viên khác, khi bị nhân viên nhân sự hỏi về mức lương hiện tại, đã đáp lại:
- “Tôi đâu nhất thiết phải trả lời câu hỏi đó, đúng không?” “Không,” người phụ trách nhân sự trả lời, “tôi chỉ cần phải hỏi câu đó thôi.”
Hoặc:
- “Tôi đang được trả thù lao rất xứng đáng với trách nhiệm ở công việc hiện tại, và tôi cũng mong đợi một mức lương tương xứng với trách nhiệm tại vị trí này.” Sau đó, bạn nói tiếp (nếu chưa có lời mời làm việc): “Hãy cứ tiếp tục trao đổi để đảm bảo rằng tôi chính là người mà công ty đang tìm kiếm,” hoặc (nếu đã có lời mời làm việc): “Vậy anh/chị dự định đưa ra mức lương là bao nhiêu?”
Một trong những câu trả lời tôi thích nhất sau khi nhận được lời mời làm việc (dù có phần hơi suồng sã để áp dụng thực tế) là:
- “Tôi ư? Phải đưa ra con số trước sao? Tôi hoàn toàn không đặt ra giới hạn tối đa nào cả. Thế còn quý công ty đang dự tính mức nào?”
.
“Đánh phủ đầu”
Thay vì cứng nhắc tuân theo Quy tắc #1 – Trì hoãn việc thảo luận về lương bổng cho đến khi nhận được offer, bạn cũng có thể chủ động đề cập đến vấn đề này ngay từ sớm để giải quyết dứt điểm.
Chiến thuật này không hẳn là để “lách” Quy tắc trên, mà thực ra lại là một cách tuyệt vời để tuân thủ đúng Quy tắc #1 đó.
Nếu bạn cảm thấy lúng túng khi phải tìm cách né tránh câu hỏi về lương do nhà tuyển dụng đưa ra, bạn hoàn toàn có thể chủ động kiểm soát tình huống bằng kỹ thuật “giải quyết ngay” này.
Đây là cách thực hiện chiến thuật “ra đòn phủ đầu”.
Sau khi đã tạo được sự kết nối với người phỏng vấn và thảo luận về các kỹ năng, tính chất công việc, v.v., bạn hãy khéo léo đặt câu hỏi:
- “Thưa anh/chị, tôi biết là còn quá sớm để bàn chi tiết về thù lao, nhưng liệu anh/chị có thể cho tôi biết sơ qua về mức lương dự kiến cho vị trí này không?”
Câu trả lời của họ không quá quan trọng!
Sau này, khi bước vào giai đoạn chốt thỏa thuận, bạn vẫn có thể đàm phán để đạt được mức lương tốt nhất.
Điều quan trọng là việc khiến họ phải tiết lộ con số trước sẽ giúp bạn tránh được tình huống bị họ hỏi ngược lại về mức lương kỳ vọng của mình.
Tuy nhiên, phương án này cũng tiềm ẩn một rủi ro nhỏ: bạn có thể bị coi là quan tâm đến tiền bạc hơn là công việc, hoặc họ có thể xoay chuyển tình thế và hỏi lại về kỳ vọng của bạn.
Và một khi họ đã trả lời thì sao?
Câu trả lời sau đây sẽ giúp bạn quay lại trọng tâm của cuộc trò chuyện:
- “Cảm ơn anh/chị. Tôi tin rằng nếu tôi là người phù hợp cho vị trí này, chúng ta hoàn toàn có thể thống nhất được mức lương thỏa đáng.”
Sau đó, hãy hướng sự chú ý trở lại nội dung công việc bằng các câu hỏi như:
- “Anh/chị có thể chia sẻ thêm về những vấn đề trọng tâm cần giải quyết ở vị trí này không?”, hoặc
- “Chúng ta hãy cùng thảo luận về phong cách quản lý mà công ty mong muốn.”
Hãy lưu ý rằng cách đặt vấn đề và phản hồi này không chỉ giúp nhà tuyển dụng bớt lo lắng về khả năng chi trả cho bạn, mà còn giúp trì hoãn việc thảo luận chi tiết về lương sang một thời điểm thích hợp hơn.
Nếu thực hiện khéo léo, câu trả lời của bạn sẽ không đồng nghĩa với việc chấp nhận mức lương được đưa ra ngay lập tức, và bạn vẫn hoàn toàn có thể tiếp tục đàm phán thêm.
.
Tóm lại
Hãy nhớ rằng Quy tắc #1 trong việc đàm phán lương là: Trì hoãn thảo luận về lương cho đến khi bạn đã nhận được lời mời làm việc.
Có rất nhiều cách lịch sự để trì hoãn việc thảo luận về lương.
Bất kỳ câu trả lời nào giúp người phỏng vấn quay lại việc đánh giá sự phù hợp giữa bạn với công việc hoặc công ty đều sẽ hiệu quả.
Hãy chuẩn bị sẵn sàng khi nhà tuyển dụng nhìn thẳng vào mắt bạn và hỏi: “Bạn đang mong đợi mức lương như thế nào?” Hãy tự hỏi liệu họ có đang ở giai đoạn đánh giá ứng viên hay không.
Việc trì hoãn bàn về tiền bạc này sẽ giúp bạn có thêm thời gian để dẫn dắt nhà tuyển dụng tiềm năng đi từ giai đoạn #1 cân nhắc ngân sách (budget) sang giai đoạn #2 linh hoạt ngân sách (fudgit) và cuối cùng là giai đoạn #3 đưa ra quyết định (judgit)